GECERTIFICEERDE DOULA-KRAAMVERZORGENDEN
Het bieden van continuïteit van zorg, zowel tijdens de gehele ontsluiting, de baring als ook gedurende de eerste uren ná de bevalling. Dit is bij uitstek de taak van de verloskundige en de doula-kraamverzorgende.
Het begeleiden van een vrouw gedurende de gehele ontsluiting vereist andere kwaliteiten, andere vaardigheden en een andere inzet dan het puur assisteren van de verloskundige tijdens het laatste stukje ontsluiting, het persen en tijdens het kraambed. Het doula-schap vereist vooral een speciale instellling. Het gaat hier over emotionele ondersteuning van de barende vrouw. Dat gebeurt met name in de vorm van rustig en aandachtig aanwezig zijn. Maar ook bijvoorbeeld door massage, door de barende te motiveren om door te gaan en haar te helpen op een positieve manier de pijn van de weeën te hanteren.
Ook stelt het begeleiden van de barende vrouw gedurende de gehele ontsluitingsperiode andere eisen aan de samenwerking tussen de kraamverzorgende en de verloskundige. De doula-kraamverzorgende volgde een bijscholing in KraamzorgPlus.
De kraamverzorgende met een doulacertificaat heeft extra kennis en ervaring over het hele proces van de bevalling. Ze weet hoe ze de vrouw bij de ontsluitingsweeën emotioneel kan ondersteunen en geeft door haar aanwezigheid en ervaring extra rust en vertrouwen. Ze kent de verschillende fases van de ontsluiting, weet hoe ze de weeën kan stimuleren, wat een wee verstoort en welke houdingen de vrouw het beste afwisselend kan aannemen. Ze weet bovendien hoe ze rust in huis creëert en hoe je geruststellend aanwezig kunt zijn zonder te storen. Ze weet hoe ze de barende vrouw op haar intuitie kan laten vertrouwen. Ze kent de kracht en beperkingen van haar eigen intuitie, ervaring, kennis en verantwoordelijkheid. Ze kent het pijnstillend en weeënstimulerend effect van een warm bad en weet onderscheid te maken tussen normale baringspijn en wanneer de pijn abnormaal en ondraaglijk wordt. Wat zijn de natuurlijke manieren en hulpmiddelen om met baringspijn om te gaan? Wanneer heeft de vrouw wel extra pijnstilling nodig? Wat is de beste tijd voor het nemen van een warm bad en hoe lang mag de vrouw daar in blijven zitten? Wanneer moet de verloskundige geroepen worden? Hoe vang je een kind op als de baby toch nog onverwacht wordt geboren?
‘Oorspronkelijk is een ‘doula’ (Grieks woord voor ‘dienende vrouw’) iemand die zonder medische kennis en verantwoordelijkheid bij de bevalling aanwezig is. Haar rol is om vanaf het begin tot het einde vooral rustgevend en ondersteunend aanwezig te zijn. Het fenomeen ‘doula’ is ontstaan in landen waar geïnstitutionaliseerde kraamzorg niet bestaat. In Nederland hebben we reeds onze eigen ‘doula’: de kraamverzorgende. De Nederlandse kraamverzorgende is bij uitstek geschikt om tijdens de ontsluiting de rol van doula te vervullen, te meer omdat ze veel kennis en ervaring over de bevalling en het kraambed reeds in huis heeft. Zij is de professionele assistent van de verloskundige tijdens de bevalling.
Helaas is de kraamzorg de laatste decennia door verkeerde bezuinigingen sterk afgekalfd geweest, waardoor de hulp door kraamverzorgenden tijdens de ontsluiting werd ingekort. Verloskundigen zijn daarom nog altijd geneigd de hulp van een kraamverzorgende pas vlak vóór het persen in te roepen. Hierdoor worden vrouwen tijdens de ontsluiting té vaak aan hun lot overgelaten.
Uit onderzoek is gebleken dat door de aanwezigheid van een kraamverzorgende/doula bevallingen sneller verlopen met minder complicaties. De langere begeleiding tijdens de ontsluiting is in Nederland daarom nu terecht, in overleg met de verloskundige, weer verzekerd.
Samenwerking met verloskundigen:
Het doulacertificaat is een waardevolle uitbreiding van het vak kraamverzorgende. Deze uitbreiding en opwaardering van het vak van kraamverzorging kunnen de vaak overbelaste verloskundigen momenteel goed gebruiken.
De kraamverzorgende kan al tijdens de eerste fase van de ontsluiting worden ingezet en kan de verloskundige vervangen als zij tijdens de ontsluiting nog weg moet. Telefonisch houdt ze met de verloskundige contact en overleg over het wel en wee van de barende vrouw. De aanwezigheid van een doula-kraamverzorgende biedt de barende vrouw bij een thuisbevalling extra veiligheid en continuïteit, waardoor de ontsluiting gemakkelijker doorzet en verloopt. Op deze manier is de barende vrouw als ze dat wil, dus nooit alleen zodra de weeën zijn begonnen.
Kosten:
Er zijn geen kosten aan deze extra kraamzorgPlus/doula-uren verbonden;
het landelijk indicatie protocol voorziet in deze verzekerde uren indien deze in overleg met de verloskundige worden vastgesteld.
(een doula zónder kraamzorgdiploma vraagt wel een vergoeding)